ązku decyduje nie tylko miejsce rozpoczęcia i zakończenia transportu, lecz także pochodzenie towaru oraz miejsce jego wcześniejszej odprawy celnej.
Czym jest WDT odzieży i obuwia?
Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, czyli WDT, występuje co do zasady wtedy, gdy towar jest wysyłany lub transportowany z Polski do nabywcy znajdującego się w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej.
W branży odzieżowej i obuwniczej może to być na przykład wysyłka:
- odzieży z polskiego magazynu do kontrahenta w Niemczech,
- obuwia do dystrybutora w Czechach,
- kolekcji odzieżowej do centrum logistycznego we Francji,
- towarów z polskiego centrum fulfillmentowego do magazynu w Hiszpanii,
- odzieży używanej do odbiorcy w innym państwie UE.
Dla celów SENT kluczowe jest jednak nie tylko to, że transport stanowi WDT. Trzeba również sprawdzić pochodzenie towaru, jego klasyfikację CN, ilość oraz sposób wcześniejszego wprowadzenia na rynek unijny.
Zasada ogólna – WDT odzieży i obuwia jest wyłączona z SENT
Po zmianach obowiązujących od 20 czerwca 2026 r. przewozy odzieży i obuwia realizowane na podstawie art. 5 ustawy SENT zostały co do zasady wyłączone z monitorowania.
Art. 5 obejmuje przewozy rozpoczynające się w Polsce, w tym między innymi:
- dostawy krajowe,
- wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów,
- eksport poza Unię Europejską.
Jeżeli więc polska firma sprzedaje odzież lub obuwie unijnemu kontrahentowi i wysyła towar z Polski do innego państwa członkowskiego, zgłoszenie SENT najczęściej nie jest wymagane.
Wyłączenie może działać niezależnie od wielkości przesyłki. Sama okoliczność, że transport obejmuje kilkaset kilogramów odzieży albo kilka tysięcy sztuk obuwia, nie przesądza o obowiązku zgłoszenia, jeżeli przewóz mieści się w ogólnym wyłączeniu dla WDT.
Kiedy wyłączenie dla WDT działa?
Wyłączenie będzie miało zastosowanie przede wszystkim wtedy, gdy odzież lub obuwie nie spełnia warunków szczególnego wyjątku dotyczącego towarów z państw trzecich.
Towary wyprodukowane w Polsce
Jeżeli polski producent wysyła do kontrahenta w innym państwie UE odzież albo obuwie wyprodukowane w Polsce, przewóz w ramach WDT nie podlega co do zasady zgłoszeniu SENT.
Przykładem może być wysyłka ubrań z zakładu produkcyjnego w Łodzi do odbiorcy w Berlinie.
Towary pochodzenia unijnego
Wyłączenie obejmuje także standardowe WDT towarów pochodzących z innych państw UE.
Jeżeli polski dystrybutor kupił odzież wyprodukowaną we Włoszech, przechowuje ją w Polsce, a następnie sprzedaje kontrahentowi w Czechach, późniejsza WDT z Polski jest co do zasady wyłączona z SENT.
Towary spoza UE odprawione w innym państwie członkowskim
Istotne znaczenie ma miejsce dopuszczenia towaru do swobodnego obrotu.
Jeżeli odzież pochodząca z Chin została odprawiona celnie na przykład w Holandii albo Niemczech, a następnie trafiła do Polski, szczególny wyjątek odnoszący się do dopuszczenia towaru do obrotu w Polsce nie znajduje bezpośrednio zastosowania.
Należy jednak pamiętać, że wcześniejszy przywóz takiego towaru z innego państwa UE do Polski mógł podlegać odrębnej ocenie jako WNT. Późniejsza WDT z Polski jest natomiast analizowana jako osobny przewóz.
Zwykła wysyłka z polskiego magazynu do odbiorcy w UE
Jeżeli towary znajdują się już w Polsce, a ich wcześniejsze wprowadzenie na rynek nie spełnia przesłanek wyjątku dotyczącego dopuszczenia do obrotu w Polsce, standardowa WDT korzysta co do zasady z wyłączenia.
Firma powinna jednak posiadać dokumenty pozwalające odtworzyć pochodzenie i historię celną towaru.
Najważniejszy wyjątek – towary z państwa trzeciego odprawione w Polsce
Zgłoszenie SENT nadal jest wymagane, gdy łącznie spełnione są trzy warunki:
- odzież lub obuwie pochodzi z państwa trzeciego,
- towar został wcześniej dopuszczony w Polsce do swobodnego obrotu w Unii Europejskiej,
- miejsce zakończenia przewozu znajduje się w innym państwie członkowskim UE.
Przykładem może być następujący model:
- odzież pochodzi z Chin,
- trafia do portu w Gdańsku,
- w Polsce następuje dopuszczenie jej do swobodnego obrotu,
- następnie towar jest przewożony do odbiorcy w Niemczech.
Taki przewóz nie korzysta z ogólnego wyłączenia dla WDT. Jeżeli przekroczone są odpowiednie progi, powinien zostać zgłoszony w systemie SENT.
Procedura celna 42 00 a SENT
Najczęściej omawianym przykładem jest procedura celna 42 00.
W tym modelu towar pochodzący spoza UE zostaje dopuszczony do swobodnego obrotu w Polsce, ale jest przeznaczony dla odbiorcy w innym państwie członkowskim. Import jest powiązany z następującą po nim wewnątrzwspólnotową dostawą.
Przykład:
- polska firma importuje obuwie z Wietnamu,
- odprawa celna odbywa się w Polsce w procedurze 42 00,
- po odprawie towar jedzie do magazynu klienta na Słowacji.
Taki transport może podlegać SENT.
Nie należy jednak utożsamiać wyjątku wyłącznie z kodem procedury 42 00. Przepisy odnoszą się szerzej do towarów z państw trzecich, które zostały dopuszczone do swobodnego obrotu w Polsce, a następnie są przewożone do innego państwa UE.
Dlatego trzeba sprawdzić rzeczywisty przebieg odprawy i transportu, a nie tylko nazwę procedury podaną w dokumentacji handlowej.
Czy wcześniejsze składowanie towaru w Polsce zmienia sytuację?
Przedsiębiorca nie powinien automatycznie zakładać, że umieszczenie towaru w polskim magazynie usuwa związek z wcześniejszym importem.
Dla oceny obowiązku ważne jest między innymi:
- pochodzenie towaru,
- miejsce jego dopuszczenia do swobodnego obrotu,
- dokumentacja celna,
- identyfikowalność konkretnych partii,
- późniejszy kierunek przewozu.
Jeżeli firma sprzedaje do innych państw UE towary pochodzące spoza Unii i odprawione wcześniej w Polsce, powinna sprawdzić obowiązek SENT również wtedy, gdy pomiędzy odprawą a WDT towar przez pewien czas znajdował się w magazynie.
Nie warto więc opierać kwalifikacji wyłącznie na założeniu, że mamy do czynienia ze „zwykłą wysyłką magazynową”.
Jakie progi obowiązują przy WDT objętej SENT?
Jeżeli przewóz nie korzysta z wyłączenia, należy sprawdzić progi ilościowe obowiązujące od 20 czerwca 2026 r.
Odzież z działu 61 CN
SENT obejmuje towary z działu 61 CN, jeżeli masa brutto przesyłki przekracza 31,5 kg.
Dział ten obejmuje przede wszystkim odzież i dodatki odzieżowe z dzianin.
Odzież z działu 62 CN
Dla towarów z działu 62 CN również obowiązuje próg przekraczający 31,5 kg masy brutto.
Dział 62 obejmuje przede wszystkim odzież i dodatki odzieżowe inne niż z dzianin.
Używana odzież
Towary klasyfikowane pod kodem CN 6309 00 00 podlegają SENT, jeżeli masa brutto przesyłki przekracza 31,5 kg.
Obuwie
W przypadku towarów z działu 64 CN obowiązek może powstać, gdy przesyłka zawiera więcej niż 64 sztuki obuwia.
Przepisy posługują się liczbą sztuk, a nie liczbą par. Sześćdziesiąt cztery sztuki oznaczają więc co do zasady trzydzieści dwie pary.
Przesyłki mieszane
Jeżeli transport obejmuje towary z co najmniej dwóch spośród działów CN 61, 62 i 64, obowiązek może powstać po przekroczeniu 31,5 kg masy brutto całej przesyłki mieszanej.
Firma powinna więc uważać na transporty łączące na przykład odzież z dzianin, odzież tkaną i obuwie.
Czy progi mają znaczenie przy zwykłej WDT objętej wyłączeniem?
Nie należy analizować progów w oderwaniu od wyłączeń.
Najpierw trzeba ustalić, czy dany przewóz w ogóle znajduje się w zakresie SENT. Dopiero później sprawdza się masę albo liczbę sztuk.
Jeżeli standardowa WDT korzysta z wyłączenia, przekroczenie 31,5 kg lub 64 sztuk nie powoduje automatycznie obowiązku zgłoszenia.
Jeżeli jednak występuje wyjątek dla towarów z państwa trzeciego dopuszczonych do obrotu w Polsce, progi stają się istotne.
Prawidłowa kolejność analizy wygląda więc następująco:
- ustalenie kodu CN,
- sprawdzenie pochodzenia towaru,
- ustalenie miejsca dopuszczenia do swobodnego obrotu,
- określenie miejsca zakończenia przewozu,
- sprawdzenie wyłączeń,
- weryfikacja progów ilościowych.
Kto składa zgłoszenie przy WDT objętej SENT?
Jeżeli przewóz rozpoczyna się w Polsce i podlega monitorowaniu, obowiązek zgłoszenia spoczywa zasadniczo na podmiocie wysyłającym.
Podmiot wysyłający powinien przed rozpoczęciem transportu:
- przesłać zgłoszenie do rejestru SENT,
- uzyskać numer referencyjny,
- przekazać numer przewoźnikowi,
- zadbać o prawidłowość danych dotyczących towaru, nadawcy i odbiorcy.
Przewoźnik uzupełnia zgłoszenie o informacje dotyczące transportu, w tym dane środka transportu i urządzenia przekazującego dane geolokalizacyjne.
Kierowca powinien posiadać numer referencyjny i nie rozpoczynać przewozu, jeżeli wymagane zgłoszenie nie zostało prawidłowo wykonane.
Czy status AEO może wyłączyć obowiązek?
Przepisy przewidują wyłączenie dla przewozów, w których podmiot obowiązany do dokonania zgłoszenia posiada status upoważnionego przedsiębiorcy AEO albo jest stroną umowy o współdziałanie z Szefem Krajowej Administracji Skarbowej.
Przy WDT objętej wyjątkiem podmiotem zobowiązanym jest zazwyczaj podmiot wysyłający. Jeżeli posiada on wymagany status, przewóz może korzystać z odrębnego wyłączenia.
Nie należy jednak zakładać, że status AEO któregokolwiek uczestnika transportu zawsze wystarczy. Trzeba sprawdzić, czy posiada go właśnie podmiot, na którym spoczywa obowiązek przesłania zgłoszenia.
Przykład 1 – odzież wyprodukowana w Polsce
Polski producent sprzedaje 500 kg odzieży kontrahentowi w Niemczech. Towar jedzie z zakładu w Polsce do magazynu odbiorcy w Berlinie.
Jest to standardowa WDT towarów wyprodukowanych w Polsce.
Przewóz korzysta co do zasady z wyłączenia i nie wymaga zgłoszenia SENT.
Przykład 2 – włoska odzież sprzedawana z Polski do Czech
Polski dystrybutor kupił odzież od producenta we Włoszech. Towar znajduje się w magazynie w Polsce, a następnie jest sprzedawany czeskiemu kontrahentowi.
Późniejszy transport z Polski do Czech jest standardową WDT.
Jeżeli nie zachodzą inne szczególne okoliczności, przewóz nie wymaga zgłoszenia.
Przykład 3 – odzież z Chin odprawiona w Polsce
Odzież pochodząca z Chin zostaje dopuszczona do swobodnego obrotu w Polsce, a następnie jest wysyłana do odbiorcy we Francji.
Masa przesyłki wynosi 800 kg.
Taki transport mieści się w wyjątku od wyłączenia dla WDT i powinien zostać zgłoszony w SENT.
Przykład 4 – obuwie odprawione w Holandii
Obuwie z Wietnamu zostało dopuszczone do swobodnego obrotu w Holandii. Następnie przewieziono je do Polski, a po pewnym czasie polska firma sprzedaje towar do Niemiec.
Towar nie został dopuszczony do obrotu w Polsce, lecz w Holandii.
Późniejsza WDT z Polski wymaga odrębnej analizy, ale szczególny wyjątek odnoszący się do dopuszczenia towaru do obrotu w Polsce nie powinien być stosowany automatycznie.
Wcześniejszy przywóz z Holandii do Polski mógł natomiast podlegać obowiązkom właściwym dla WNT.
Przykład 5 – niewielka przesyłka po procedurze 42 00
Towar pochodzący spoza UE został dopuszczony do obrotu w Polsce, a następnie jedzie do odbiorcy w innym państwie UE.
Przesyłka obejmuje 20 kg odzieży z działu 61 CN.
Mimo że występuje wyjątek dotyczący towaru z państwa trzeciego, nie został przekroczony próg 31,5 kg. Z tego powodu przewóz nie powinien podlegać zgłoszeniu na podstawie przepisów dotyczących tej grupy towarów.
Najczęstsze błędy przy WDT odzieży i obuwia
Pierwszym błędem jest założenie, że każda WDT została wyłączona z SENT. Wyjątek dotyczący towarów spoza UE odprawionych w Polsce nadal ma duże znaczenie.
Drugim problemem jest utożsamianie wyjątku wyłącznie z procedurą 42 00. Przepis odwołuje się do pochodzenia towaru, dopuszczenia go do obrotu w Polsce i miejsca zakończenia przewozu.
Kolejne ryzyko to brak informacji o historii celnej towaru. Dział sprzedaży może wiedzieć jedynie, że produkt znajduje się w magazynie, bez danych o tym, gdzie został odprawiony.
Częste są także błędy dotyczące:
- kodów CN,
- masy brutto,
- liczenia sztuk obuwia,
- przesyłek mieszanych,
- danych odbiorcy,
- miejsca zakończenia przewozu,
- powiązania dokumentów celnych z konkretną partią towaru.
Jak przygotować procedurę weryfikacji WDT?
Firma sprzedająca odzież lub obuwie do innych państw UE powinna wprowadzić kontrolę przed wydaniem towaru z magazynu.
Proces powinien odpowiadać na kilka pytań:
- Jaki kod CN ma towar?
- Czy jest to odzież, używana odzież czy obuwie objęte regulacją?
- Z jakiego państwa pochodzi towar?
- Gdzie został dopuszczony do swobodnego obrotu w UE?
- Czy odprawa celna odbyła się w Polsce?
- Do jakiego państwa jedzie przesyłka?
- Czy przekroczono właściwy próg?
- Czy podmiot wysyłający posiada status AEO lub korzysta z innego wyłączenia?
- Kto ma złożyć i uzupełnić zgłoszenie?
Informacje te powinny być dostępne przed przekazaniem zlecenia przewoźnikowi.
Więcej informacji o zmianach w systemie monitorowania przewozu towarów znajduje się również na stronie Business in Balance – obowiązki regulacyjne firm w 2026 roku, w tym zmiany w SENT.
Dokumentacja WDT a brak obowiązku zgłoszenia
Nawet gdy przewóz korzysta z wyłączenia, przedsiębiorca powinien zachować dokumenty potwierdzające podstawę takiej decyzji.
Przydatne mogą być między innymi:
- faktura,
- dokument WZ,
- list przewozowy CMR,
- specyfikacja towaru,
- dokumenty potwierdzające kod CN,
- dokumenty celne,
- informacje o kraju pochodzenia,
- potwierdzenie miejsca wcześniejszej odprawy,
- ewidencja partii magazynowych.
Dokumentacja może mieć znaczenie podczas kontroli. Firma powinna być w stanie wyjaśnić, dlaczego uznała, że konkretna WDT nie podlega SENT.
WDT odzieży i obuwia a SENT – podsumowanie
Od 20 czerwca 2026 r. standardowa WDT odzieży i obuwia z Polski do innego państwa UE jest co do zasady wyłączona z SENT.
Zgłoszenia nie trzeba zwykle składać przy wysyłce:
- towarów wyprodukowanych w Polsce,
- towarów pochodzenia unijnego,
- towarów, które nie spełniają warunków wyjątku dotyczącego odprawy w Polsce.
SENT nadal może być wymagany, gdy odzież lub obuwie:
- pochodzi z państwa trzeciego,
- zostało dopuszczone do swobodnego obrotu w Polsce,
- jest przewożone do innego państwa członkowskiego UE,
- przekracza właściwy próg ilościowy.
Najczęstszym przykładem jest dostawa następująca po imporcie w procedurze 42 00, ale ocena nie powinna ograniczać się wyłącznie do numeru procedury celnej.
Przed każdą WDT warto ustalić pochodzenie towaru, miejsce jego odprawy oraz możliwość powiązania konkretnej partii z dokumentacją celną. Bez tych informacji przedsiębiorca może błędnie zastosować wyłączenie i narazić się na sankcje.
